فعال
شناختی
·
vrneurocountgame
شمارشگر
توجه دیداری، پردازش کمی و عددی، عملکردهای اجرایی
شمارشگر یا NeuroCount یک تمرین شناختی مبتنی بر شمارش، مقایسه و پردازش اطلاعات دیداری و عددی است که در آن مراجع باید بر اساس مأموریتهای مختلف، تعداد یا ویژگی مشخصی از محرکها را شناسایی کند.
ویدیوی معرفی
روند تمرین
شمارشگر با نمایش مجموعهای از محرکهای دیداری و عددی آغاز میشود و مراجع باید بر اساس مأموریت تعیینشده، اطلاعات مرتبط را پیدا، مقایسه و شمارش کند. برای مثال شمارش اشیا روی یک مسیر، پیدا کردن موارد بزرگتر یا کوچکتر از یک مرجع، یا شمارش اشیای قرارگرفته در موقعیتهای مشخص. در مراحل بالاتر، مأموریتها پیچیدهتر شده و ممکن است چند شرط یا چند مرحله پردازشی را همزمان شامل شوند و همچنین جابهجایی اشیا، حواسپرتی دیداری و محدودیت زمانی اضافه شود. همچنین در مراحل بالاتر مأموریت ها بهصورت تصادفی تغییر میکنند و مراجع باید بهسرعت نوع تکلیف را تشخیص داده و راهبرد مناسب را تغییر دهد.
هدف درمانی
شمارشگر با تمرکز بر دقت دیداری-فضایی، شمارش و مقایسه کمی، توجه دیداری طراحی شده است. مراجع باید در محیطهای شلوغ، اطلاعات مرتبط را از میان محرکهای مزاحم پیدا کند، تعداد یا رابطه بین اشیا و اعداد را تشخیص دهد و در مراحل بالاتر، چند مرحله پردازشی یا چند نوع مأموریت را بهصورت متوالی انجام دهد؛ به این ترتیب توجه دیداری، توجه انتخابی، پردازش کمی، حافظه کاری و عملکرد اجرایی به چالش کشیده میشوند. وجود مأموریتهای فضایی مانند بالا/پایین، چپ/راست و شمارش روی مسیرها نیز آن را برای تمرین ادراک و سازماندهی دیداری-فضایی مناسب میکند.
تمرین مناسب چه افرادی است؟
این تمرین میتواند برای افراد دارای ضعف توجه و بیدقتی دیداری، مشکلات ادراک دیداری-فضایی، اختلالات شناختی پس از سکته یا آسیب مغزی، و سالمندان دارای افت یا شکایتهای شناختی خفیف مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین در افرادی که در پردازش عددی، شمارش، مقایسه، حفظ اطلاعات هنگام انجام تکلیف و جابهجایی بین تکالیف ضعف دارند، میتواند به کار رود.
در توانبخشی پس از سکته، توجه و عملکرد اجرایی از حوزههای مهم مداخله شناختی هستند و تمرینهای دیداری-شناختی نیز در این زمینه بررسی شدهاند.
تمرین برای بیمارستان ها، مراکز توانبخشی شناختی، کلینیکهای روانشناسی، کلینیکهای نوروفیدبک و نوروتراپی، کلینیکهای کاردرمانی، مراکز توانبخشی عصبی و پس از سکته، مراکز ارزیابی و توانبخشی سالمندان مناسب است.
راهنمای اجرا برای درمانگر
هدست را بهدرستی روی سر مراجع قرار دهید و محیط تمرین را برای اجرا آماده کنید. تمرین را از مرحله یک یا ساده ترین مرحله شروع کنید.
سنجههای ثبتشده
دقت و سرعت به تفکیک هر نوع مأموریت.
نمایش دقیق نقاط قوت یا ضعف در هر نوع پردازش (مانند شمارش، مقایسه، جهتیابی و غیره).
بررسی الگوهای خطا و میزان وسعت استفاده از میدان دید.
رفتار در مرحله هایی که پاسخ درست «صفر» است.
علم و شواهد
«شمارشگر» پردازش دیداری‑فضایی، شمارش و حس عدد، و توجه انتخابی در صحنههای شلوغ را تمرین میدهد — توانهایی که زیربنای جهتیابی، کار با پول و درک کمیتاند.
مبنای علمی
ذهن دو سازوکار شمارش دارد: «درنگناپذیر» (subitizing) برای تشخیص فوری ۱ تا ۴ شیء، و شمارش گامبهگام برای تعدادهای بزرگتر (Mandler و Shebo، ۱۹۸۲). این توانها بخشی از «حس عدد» فطریاند (Dehaene، ۱۹۹۷). تکلیفهای میدان گستردهی شمارشگر، توجه فضایی و پویش دیداری را نیز درگیر میکنند — همان سامانهای که در غفلت فضایی نیممیدانی آسیب میبیند.
کاربرد در مسیر درمان شناختی
اختلالهای شمارش و محاسبه پس از آسیب مغزی، و غفلت دیداری‑فضایی پس از سکته، هدف مستقیم این تمریناند. کار از شمارشهای سادهی نزدیک به مرکز آغاز میشود و با گسترش میدان به سمت چرخش سر و پویش فعال پیش میرود؛ الگوی خطا (کمشماری یکسمت، خطای مقایسه) به درمانگر سرنخ نوع نقص را میدهد.
شواهد واقعیت مجازی و دیجیتال
مرورهای نظاممند ارزیابی و توانبخشی غفلت با واقعیت مجازی، آن را ابزاری امیدبخش و حساس میدانند (Pedroli و همکاران، ۲۰۱۵؛ Martino Cinnera و همکاران، ۲۰۲۲)، هرچند نمونهها کوچک و نیازمند مطالعات بزرگترند.
این تمرین ابزار کمکتوانبخشی است، نه جایگزین ارزیابی و درمان بالینی؛ انتخاب برنامه و تفسیر نتایج بر عهدهی تیم درمان است.
بخشی از دورها، با محوشدنِ صحنه پیش از پاسخ، حافظهی کاریِ دیداری-عددی را نیز میآزمایند — نهفقط ادراکِ لحظهای. مأموریتهای شبکهای و ترکیبی نیز یک لایهی استدلالِ گامبهگامِ قاعدهمحور را به شمارشِ ساده میافزایند.
منابع
- Mandler G, Shebo BJ. Subitizing: an analysis of its component processes. Journal of Experimental Psychology: General. 1982;111(1):1–22. doi:10.1037/0096-3445.111.1.1
- Dehaene S. The Number Sense: How the Mind Creates Mathematics. Oxford University Press; 1997.
- Pedroli E, Serino S, Cipresso P, Pallavicini F, Riva G. Assessment and rehabilitation of neglect using virtual reality: a systematic review. Frontiers in Behavioral Neuroscience. 2015;9:226. doi:10.3389/fnbeh.2015.00226
- Martino Cinnera A, et al. Exploring the potential of immersive virtual reality in the treatment of unilateral spatial neglect due to stroke: a comprehensive systematic review. Brain Sciences. 2022;12(11):1589. doi:10.3390/brainsci12111589
گالری تصاویر و ویدیو
درخواست دمو
دموی SyneuraX را از نزدیک ببینید
یک جلسهی نمایش زنده برای تیم درمانی شما — تمرین واقعی روی هدست، پایش زنده روی سرور و مرور گزارشها. بدون هزینه و بدون تعهد.