فعال
مکعب
حرکت ظریف دست، جایگذاری دقیق و حافظهی فضایی
ویدیوی معرفی
روند بازی
مراجع — ایستاده یا نشسته — پشت میزی با شبکهی خانهها قرار میگیرد. یکی از خانهها آبی میشود؛ مراجع مکعب را با دست (ردیابی دست یا کنترلر) میگیرد، بلند میکند و روی خانهی هدف میگذارد. اگر دستکم ۷۰٪ خانه پوشیده شود، خانه سبز میشود و هدف بعدی میآید؛ در غیر این صورت بدون کسر امتیاز دوباره تلاش میکند.
نیازی به عجله نیست؛ میتوانید بدون محدودیت زمانی تمرین کنید. در تنظیمِ پایه، محیط تمرینی ساده و کممحرک نگه داشته میشود تا تمرکز مراجع صرفاً بر اجرای دقیق حرکات باشد؛ در تنظیمهای پیشرفتهتر میتوان عمداً بعدِ حافظه را هم به تمرین افزود (بخش «حالتهای حافظه» را ببینید).
حالتهای حافظه
در یک حالت، خانهی هدف پس از چند ثانیه خاموش میشود و مراجع باید جای آن را از حافظه بهیاد بیاورد و مکعب را همانجا بگذارد.
در حالتِ «تطبیقِ رنگ»، چند خانه همزمان رنگی میشوند و مراجع باید مکعب را روی خانهی همرنگش بگذارد؛ گاهی رنگِ خانهها پیش از رسیدنِ مراجع محو میشود، یا حتی رنگِ خودِ مکعب پنهان میشود و باید از حافظه بهخاطر آورده شود.
در حالتِ «توالی»، چند خانه بهترتیب چشمک میزنند و مراجع باید مکعبها را به همان ترتیب (یا در سطوح سختتر، بهترتیبِ برعکس) روی همان خانهها بگذارد؛ طولِ توالی میتواند بهصورت خودکار با عملکردِ مراجع بالا و پایین برود.
هدف درمانی
هدف تمرین، بازسازی نقشهی ادراکی دست است: از نحوهی گرفتن اشیاء، محکم نگه داشتن آنها، درک عمق تا رسیدن هدفمند دست به اشیاء روی میز.
در حالتهای «تطبیقِ رنگ» و «توالی»، این تمرین بعدِ حافظهی کاریِ فضایی را نیز درگیر میکند: بهخاطرسپاریِ محلِ یک رنگ یا ترتیبِ چند خانه، همان مهارتی است که در آزمونهای شناختهشدهی حافظهی فضایی سنجیده میشود؛ نسخهی «ترتیبِ برعکس» بارِ ذهنیِ بیشتری اضافه میکند، چون مراجع باید علاوه بر بهخاطرسپاری، ترتیب را در ذهن دستکاری هم بکند.
مناسب برای: کسانی که بعد از سکته یا جراحی دست، دچار ضعف حرکات ظریف شدهاند؛ کسانی که مشکل در برنامهریزی حرکات و هماهنگی چشم و دست دارند؛ کسانی که نیاز به تمرین همزمان حافظهی فضایی و دقتِ حرکتی دارند (سالمندی یا آسیب مغزی خفیف)؛ کسانی که نیاز به بازگرداندن اعتمادبهنفس در کارهای روزمره دارند.
راهنمای اجرا برای درمانگر
مرحله تمرین را انتخاب کرده و موقعیت میز را با وضعیت مراجع تنظیم کنید (قابلیت تنظیم برای حالت نشسته فراهم است). سپس تمرین را شروع کنید؛ مراجع میتواند از آخرین مرحلهای که به آن رسیده بود، ادامه دهد.
- ابعاد شبکه (۳×۳ تا ۷×۷)، آستانهی موفقیت، اندازهی خانه نسبت به مکعب و دست تمرین همگی قابل تنظیم است.
- برای جلسههای اول، شبکهی کوچکتر را انتخاب کنید و حالتهای حافظه را خاموش نگه دارید.
- وقتی پایهی حرکتی تثبیت شد، حالتِ «تطبیقِ رنگ» یا «توالی» را با طولِ کوتاه فعال کنید؛ در حالتِ توالی، رشدِ خودکارِ طول را روشن بگذارید.
سنجههای ثبتشده
- میزان موفقیت در رسیدن به هدف و دقت در پوشش هدف
- تعداد دفعات تلاش برای هر هدف
- زمان صرفشده برای هر جایگذاری
- در حالتهای حافظه: دقتِ کلی در بازیابیِ درستِ رنگ یا ترتیبِ خانهها از حافظه
علم و شواهد
«مکعب» در تنظیماتِ پایه یک تمرینِ حرکتیِ خالص است؛ حالتِ «توالی» آن، نسخهای از یک آزمونِ استانداردِ حافظهی فضایی را به همان تمرین میافزاید.
مبنای علمی
حالتِ «توالی» بر پایهی آزمونِ فراخنای فضاییِ کورسی طراحی شده — تکلیفی که برای سنجشِ حافظهی کاریِ فضایی، هم بهصورتِ روبهجلو و هم وارونه، بهکار میرود (Corsi، ۱۹۷۲؛ Milner، ۱۹۷۱؛ استانداردسازی توسط Kessels و همکاران، ۲۰۰۰). نسخهی وارونه بارِ ذهنیِ بیشتری تحمیل میکند، چون علاوه بر بهخاطرسپاری، ترتیب را نیز باید در ذهن دستکاری کرد.
منابع
- Corsi PM. Human Memory and the Medial Temporal Region of the Brain [dissertation]. Montreal: McGill University; 1972.
- Milner B. Interhemispheric differences in the localization of psychological processes in man. British Medical Bulletin. 1971;27(3):272–277. doi:10.1093/oxfordjournals.bmb.a070866
- Kessels RPC, van Zandvoort MJE, Postma A, Kappelle LJ, de Haan EHF. The Corsi Block-Tapping Task: standardization and normative data. Applied Neuropsychology. 2000;7(4):252–258. doi:10.1207/S15324826AN0704_8
گالری تصاویر و ویدیو
تمرینهای مرتبط
فعال
فعال
دموی SyneuraX را از نزدیک ببینید
یک جلسهی نمایش زنده برای تیم درمانی شما — تمرین واقعی روی هدست، پایش زنده روی سرور و مرور گزارشها. بدون هزینه و بدون تعهد.